XIX. Yüzyılda yüzünü batıya dönen Türk aydını XX. Yüzyıla gelindiğinde kendini kültür değerleriyle büyük ölçüde yabancılaşmış bulur. Dildeki hızlı değişimler sebebiyle edebî eserlerde hat, tezhip, musikî gibi göze ve kulağa hitap eden estetik sanatlardan çok daha süratli bir yabancılaşma gerçekleşir. Cumhuriyet sonrası takip edilen kültür politikalarıyla neredeyse eski kültür değerlerini tanımamakla övünen bir aydın modeli ortaya çıkar. Son yıllarda ise bu ciddî boşluğun farkına varan Türk aydını Fuzûlî’yi Bâkî’yi yeniden keşfetme arayışına girer ancak artık neredeyse iş işten geçmiştir. 

Bu yabancılaşmada Arap ve Fars kaynaklarını izah için ciltler dolusu eser veren, ancak kendi eserlerini yorumlama ihtiyacı hissetmeyen eski Türk bilgin ve ediplerinin de büyük payı olsa gerektir. Daha o devirde XVI. Yüzyıl Türkçesinin bir sözlüğünün yazılmamış olması bizim klâsik Türk şiirinin bu ve sonraki yüzyıllarda ortaya çıkan büyük eserleriyle yeniden tanışmamıza önemli ölçüde engel oluşturur. Cumhuriyet sonrasında Tâhirü’l-Mevlevî ve Ahmet Talât Onay gibi bazı fedakâr simalar adeta çırpınırcasına bir gayretle, yıkılan bu köprüyü onarmaya çalışır ve arkalarında önemli eserler bırakırlar. Ancak bu kaynak eserler büyük bir imparatorluğun Anadolu, Rumeli, Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu gibi geniş bir coğrafyada oluşturduğu büyük bir edebiyatı tümüyle izah etmekten hayli uzak fakat temel oluşturacak niteliktedirler.

Sözü edilen bu kaynak ve sözlük yetersizliği karşısında tutulabilecek en güvenli yol, eski metinleri yine kendileri aracılığıyla çözümlemektir. Bu düşünceyle 2004 yılından beri İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde başlatılan “Metinbankası Projesi”yle Türkiye üniversitelerinde hazırlanmış eski Türk edebiyatı metinlerinin tamamı dijital bir havuzda toplanmaya çalışılmaktadır. Bir araya getirilen yüzlerce metin üzerinde bilgisayar ortamında geliştirilen arama teknikleriyle Osmanlı şiirinin kaybolup unutulmuş yüzlerce tabir ve kavramı, metinlerde geçen kullanılış biçimleri karşılaştırılarak çözümlenmekte, bu sayede artık eski metinlerde geçen pek çok kavram ve kelime anlaşılabilir hale gelmektedir. 

“Osmanlı Şiiri Atölyesi”nin amacı, her eski edebiyat meraklısının manzum metinlerde karşılaşacağı problemleri deşifre etmenin yollarını göstermek ve katılımcıları yakın zamana kadar anlaşılıp ulaşılamaz gözüyle bakılan eski metinleri örneklemeler aracılığı ile nasıl çözümlemek gerektiği konusunda zevkli bir araştırma ortamına çekmektir. 

Eski edebiyat metinlerini oluşturan her kelime ve kavramı yeniden keşfetmek, adeta arkeolojik bir kazı yapmak kadar heyecan vericidir. Bazen doğru okunduğu konusunda dahi şüpheler barındıran eski bir kelime yahut kavram, farklı kalemlerden çıkmış kullanılış biçimleriyle masaya yatırılarak üzerinde fikir yürütülür. Bu adeta toprak altından çıkarılmış antik bir testinin parçalarını bir araya getirmek kabilinden bir mesaidir. Sonunda kelime, eski metinlerdeki kullanılış biçimiyle tespit edilir ve büyük tarihî Türkiye Türkçesi sözlüğündeki yerine oturtulur.